Voor u geselecteerd uit Energeia Energienieuws

24 januari 2012
AMSTERDAM (Energeia) - Ecopower doet alles waartoe het in staat is maar kan niet zonder een regulerend kader. Ingrijpen door de rijksoverheid is noodzakelijk met het oog op den continuïteit van de energievoorziening op Bonaire. Dat schrijft directeur Ecopower Ralph van Hof in een brief aan Energeia.

Ralph van Hof

Argumentatie voor regulering
• Er bestaat een monopoliesituatie. Gelet op de beperkte schaalgrootte van het eiland is de monopoliesituatie van Ecopower als elektriciteitsproducent en Web als netbeheerder goed te verklaren. Een markt met meerdere aanbieders zou zeer inefficiënt zijn en zou zeker niet leiden tot voordeel voor de consument. Door het monopolie en de zeer verweven relaties op het eiland is toezicht op zijn plaats.

• De samenleving is zeer afhankelijk van de energievoorziening. De waterproductie en de gezondheidszorg (in het bijzonder de koeling) zijn alle afhankelijk van de centrale opwekking van elektriciteit en is niet bestand tegen een langdurige uitval. De maatschappij is gelukkig minder kwetsbaar voor een korte onderbreking van de stroomvoorziening.

• De energie-infrastructuur is kwetsbaar (en wijkt af van de situatie in Nederland). Distributiestoringen zijn niet te vermijden door het bovengrondse netwerk. Ook is de "eilandsituatie" geheel anders ten opzichte van het vaste continent, waarbij meerdere energiecentrales aan elkaar gekoppeld zijn. Op het vaste land kunnen centrales (van omringende landen) elkaar ondersteunen indien nodig. Op een klein eiland kan een flinke storing in het distributienetwerk een gehele black-out veroorzaken die minimaal vier uur duurt, dit geldt ook voor Bonaire. Een deel van de storingen kan echter wel vermeden worden. Ook om die reden is toezicht nodig want de fysieke beperkingen mogen niet als oneigenlijk argument gebruikt worden.

• Al vanaf de start van de operatie bestaat een dispuut tussen Ecopower en Web over het stroomtarief. Web betaalt structureel minder dan hetgeen Ecopower factureert. Door de betalingsachterstand van Web kan Ecopower volstrekt niet aan haar financieringsverplichtingen voldoen. De relatie tussen Ecopower en Web is bovendien extra bezwaard doordat Web tracht de aandelen van Ecopower te verwerven. In augustus 2011 heeft de betalingsachterstand zelfs geleid tot een brandstoftekort waardoor de stroom op het eiland is uitgevallen.

• De kwaliteit van de energieproductie staat niet ter discussie en de productiekosten zijn afgenomen. De productie van energie wordt vanaf 20 augustus 2010 geheel verzorgd door Ecopower. Vanaf die datum is het aantal storingen drastisch afgenomen. Ondanks de extreme stijging van de brandstofkosten op de oliemarkt is de stijging van de kostprijs van de door Ecopower geproduceerde stroom te overzien geweest. Door het gebruik van windenergie en dankzij de efficiëntere dieselmotoren die draaien op stookolie (HFO, heavy fuel oil) zijn de productiekosten aanzienlijk lager dan in het verleden mogelijk zou zijn geweest met de noodaggregaten die draaiden op dure brandstof. In theorie zou gebruik worden gemaakt van de dure LFO (light fuel oil), maar sinds februari 2011 wordt op Bonaire slechts LSD (low sulfur diesel) geleverd. LSD is nog weer 60% duurder dan LFO.

• Op korte termijn zijn uitbreidingsinvesteringen nodig om de capaciteit van de energieproductie van Ecopower uit te breiden doordat de vraag naar elektriciteit veel hoger is dan oorspronkelijk geprognotiseerd. Het jaarvolume in 2011 lag op het niveau dat voorspeld was voor 2020. Indien nu een storing optreedt tijdens onderhoudswerkzaamheden kan Ecopower met de huidige installatie de actuele vraag al niet meer garanderen.

• In de toekomst zullen de onderhoudskosten toenemen naarmate de installatie langer in gebruik is. Het huidige tarief is gebaseerd op een voorgecalculeerd onderhoudsbudget, het is logisch dat dit in de loop der jaren bijgesteld moet worden, en ook hierover moet verantwoording afgelegd worden. Deze prijsvorming moet kostengeoriënteerd zijn en mag niet afhankelijk zijn van korte termijn politiek.

• De brandstofprijzen op de internationale brandstofmarkt fluctueren ook, en daarnaast is de beschikbare windenergie seizoensafhankelijk. Dit leidt tot fluctuaties in de productiekosten van de stroom. Dergelijke kostprijsfluctuaties moeten geheel gescheiden benaderd worden van de kosten van het beheer van het elektriciteitsdistributie.

Regulering kan snel
In de huidige structuur bestaan twee gescheiden rollen waarbij Ecopower produceert en Web de stroom transporteert en factureert. Het stroomtarief dat Web factureert bestaat uit twee gescheiden tariefcomponenten: één tarief voor de geleverde stroom en één tarief voor de productiekosten, de zogenaamde brandstofclausule. De brandstofclausule beoogt de fluctuatie van de inkoopkosten van de brandstof te verdisconteren. De Dienst Economische Zaken en Arbeidsaangelegenheden (Deza) is belast met het toezicht op en het vaststellen van de brandstofclausule en publiceert periodiek de hoogte van de brandstofclausule.

Ook de omringende eilanden kennen een stroomtarief dat opgebouwd is uit twee tariefcomponenten waarvan één component de opwekking en de andere component de distributiekosten vertegenwoordigt. Een vergelijking van de tarieven laat zien dat het consumententarief op Aruba vergelijkbaar is met Bonaire en het consumententarief op Curaçao beduidend hoger ligt. In de omringende landen bedraagt het netwerktarieven circa een derde van het totale consumententarief en twee derde van het tarief betreft de kosten voor de productie van energie. Op Bonaire wordt het volledige elektriciteitstarief door Web geïnd en Web betaalt veel minder dan twee derde van het consumententarief aan Ecopower. Dit verklaart de liquiditeitsproblemen van Ecopower aangezien het maandelijks te weinig inkomsten ontvangt van Web.

Al op 28 december 2010 heeft het openbaar lichaam Bonaire in een besluit Ecopower geïnformeerd over de rol van Deza en de door haar benodigde informatie om de berekeningen van de brandstofclausule te kunnen controleren en te kunnen paraferen alvorens deze te zullen publiceren. Ecopower beschikt over alle benodigde gegevens om de tariefcomponenten te berekenen. Het is heel eenvoudig om een situatie te creëren die door het openbaar lichaam bedoeld is maar tot op dit moment is het overheidsorgaan Web NV belast met de informatieverstrekking aan Deza.

Minister Maxime Verhagen heeft aangekondigd stappen te zetten om tot een regulerend kader te komen. Uit zorgvuldigheidsoverwegingen is het begrijpelijk dat een onderzoek aan een maatregel voorafgaat. Echter, hier zou de eerste stap eenvoudig gezet kunnen worden door te informeren naar het bestaande Regulerend kader en de activiteiten van Deza en te informeren naar de grondslag en de methodiek van de door berekeningswijze van de actuele brandstofclausule. Omdat een dergelijke informatieverzoek weinig inspanning vergt en alle inwoners van Bonaire gedwongen zijn de brandstofclausule maandelijkse te betalen is snel handelen op zijn plaats. Parallel hieraan moet zo snel mogelijk de kostenopbouw van het netwerktarief van Web onderzocht worden.

Alleen volstrekte transparantie over het gesplitste consumententarief, in enerzijds een productietarief en anderzijds een netwerktarief, biedt duidelijkheid aan de bevolking van Bonaire. Dat laat tevens zien waar kostenreductie mogelijk is zodat continuïteit van de energievoorziening gegarandeerd is tegen de laagst mogelijke kosten.