Voor u geselecteerd uit Energeia Energienieuws

3 november 2010
UTRECHT (Energeia) - Het blijft stil, angstvallig stil. Twee notulisten draaien duimen. Het is dinsdagavond half negen en voorzitter van de informatieavond en hoorzitting over de kernenergieplannen van ERH Ton Holtkamp kijkt de zaal van het Utrechtse Beatrixgebouw rond. "Ik vraag het nog een keer: wie wil er een zienswijze indienen?" Geen respons. De tientallen mensen die op de inspraakavond zijn afgekomen, kijken elkaar wat vertwijfeld aan. Achter een lange tafel wacht hoofd nucleair Anneke van Limborgh van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) af. Een man staat op. "Als niemand wil, wil ik wel", zegt hij, om vervolgens een lans te breken voor de ERH-kerncentrale.

Om er toch nog een echte zienswijze van te maken, zegt de man dat wat hem betreft een kolencentrale met afvang en opslag van CO2 (CCS) een veel slechter idee zou zijn dan een kerncentrale. Die vergelijking zuigt hij niet uit zijn duim. Even eerder zei ERH-directeur Gerard Uytdewilligen dat in het voorbereidende rapport voor de vergunningaanvraag, de optie van een kolencentrale met CCS wordt afgezet tegen het plan voor de kerncentrale van maximaal 2.500 MW. Het maken van een vergelijking tussen verschillende opties is een plicht die de overheid oplegt. Een kolencentrale met 30% biomassameestook wordt ook als alternatief bekeken.

Van Limborgh neemt het pro-nucleaire praatje als vertegenwoordiging van het zogenoemde bevoegd gezag tot zich, en dat is dat. Zo staat ironisch genoeg alleen een steunverklaring genoteerd als eerste zienswijze voor de bouw van ERH's kerncentrale. Toch zal dit niet de enige opmerking zijn die EL&I binnen krijgt in aanloop naar het opstellen van eisen die ERH in acht moet nemen bij het schrijven van de verplichte milieueffectrapportage (Mer), waarin de gevolgen van het project op ruimte en milieu worden voorspeld.

"Dat doen we wel schriftelijk", roept campagneleider kernenergie van Greenpeace Ike Teuling door de zaal. Via post en andere kanalen stromen er meer zienswijzen binnen. De hoorzitting als aftrap van een zienswijzeprocedure voor de startnotitie van een bedrijf is doorgaans niet de plek waar het meeste vuurwerk af gaat, zegt woordvoerder van het ministerie van Economie, Landbouw en Innovatie (EL&I) Jan van Diepen.

Aan Uytdewilligen ligt het overigens niet. Zijn toelichting op de kernenergie-plannen is veel meer dan een droog, feitelijk verhaal. Hij maakt er een showtje van dat op een gemiddeld congres niet uit de toon zou vallen. "Dit is geen gewoon project waarvan je zegt, dat doen we even op een zaterdagmiddag", zo verpakt Uytdewilligen zijn voornemen in gewone mensentaal. "Dit is een immens groot project." Met een toelichting op kernenergie probeert de directeur zijn toehoorders mee te geven dat hij opereert uit milieuoverwegingen. "Kernenergie is een belangrijk, schoon transitiemiddel. Over vijftig jaar is het allemaal misschien nog wel mooier, maar zo ver zijn we nog niet", zegt hij.

En nieuwe opwek is hard nodig, predikt Uytdewilligen, want "Nederland is geen eiland". De Europese markt, daar gaat het om. Op een tijdslijn van 2005 tot en met 2030 laat hij zien hoe er een "significant gat" zal ontstaan, waarbij er grote behoefte is aan extra productiecapaciteit. De situatie in Duitsland laat volgens Uytdewilligen zien dat nucleaire opwek nodig is om dat gat te dichten. De Bondsraad, de Duitse Eerste Kamer, is inmiddels akkoord met het langer openhouden van de Duitse kerncentrales. Door te kiezen voor een zogenoemde generatie III reactor gaat ERH aan de slag met state of the art, stelt de directeur. Als voorbeeld noemt Uytdewilligen de Westinghouse AP 1000-centrale (recent opgekocht door Toshiba), die samen met de EPR-centrale van Areva en de boiling water reactor van General Electric als modernste type geldt.

Daar plaatst één van het handjevol kritische toehoorders -overwegend mannen met schouderlang haar- vraagtekens bij. "U zegt dat dit proven technology is. Maar tegelijk zegt u dat dit type nog in de bouw- of ontwikkelingsfase is", stelt de man. "Klopt", zegt Uytdewilligen. Maar dat is volgens hem een definitiekwestie. "Dit ligt niet ergens op de tekentafel, maar wordt ergens gerealiseerd." ERH wil medio 2012 een vergunning aanvragen, in 2015 gaan bouwen en in 2019 elektriciteit leveren aan het net. "Daarvoor zijn veel middelen nodig", zegt Uytdewilligen. "Niet alleen in financiële zin, maar ook in menskracht."