Voor u geselecteerd uit Energeia Energienieuws

22 juli 2010
DEN HAAG (Energeia) - De provincie Zuid-Holland krijgt van de Raad van State de kans om fouten te herstellen die gemaakt zijn bij de vergunningverlening aan Agro Wind Moerdijk voor de oprichting van drie windturbines. De bestuursrechter maakt hierbij gebruik van een nieuwe wet, die precies voor deze efficiëntere afhandeling bedoeld is. Het foefje wordt een 'bestuurlijke lus' genoemd.

Op 1 januari van dit jaar is de Wet bestuurlijke lus in werking getreden. "Op grond van deze wet kan de bestuursrechter het bestuursorgaan de gelegenheid geven een gebrek in de besluitvorming te herstellen in plaats van dit besluit meteen te vernietigen", legt de Raad van State op haar website de efficiëntiewinst uit. "De bestuursrechter doet dan een tussenuitspraak. Tussenuitspraken worden uiteindelijk gevolgd door einduitspraken waarbij rekening wordt gehouden met de wijze waarop het bestuursorgaan het gebrek hersteld heeft." Op 17 maart 2010 werd de bestuurlijke lus voor het eerst meegenomen in een uitspraak, sindsdien is het slechts een handvol keren gebruikt.

Het bestuursorgaan dat woensdag van de bestuursrechter de gelegenheid kreeg om een gebrek in de besluitvorming te herstellen is de provincie Zuid-Holland. In 2007 gaven Gedeputeerde Staten aan Agro Wind Moerdijk een vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet voor de bouw van drie windturbines in de Sabina-Henricapolder, vlakbij het natuurgebied Krammer-Volkerak. De provincie verklaarde het bezwaar dat de stichting Buurtcomité Sabinapolder hiertegen aantekende ongegrond, waarna beide partijen elkaar voor de hoogste bestuursrechter troffen.

Die oordeelde dat de vergunningverlening niet op "een deugdelijke motivering" stoelde. Het Krammer-Volkerak is sinds 1988 een beschermd staatsnatuurmonument. In 1988 werd in een toelichting op deze beschermde status vermeld: "Het 'Krammer-Volkerak' is vanwege zijn weidsheid en zijn ongereptheid van betekenis uit het oogpunt van natuurschoon. De afwisseling van open water, krekenstelsels, slikken en schorren is hiervoor mede van wezenlijk belang." De provincie Zuid-Holland heeft ten onrechte niet bekeken of de oprichting van de drie turbines effect heeft op de weidsheid en ongereptheid van het Krammer-Volkerak, oordeelde de rechter.

Al bij de behandeling van de zaak in april 2010 gaf de provincie deze omissie ruiterlijk toe. Maar, zo redeneerde het bestuursorgaan, dat gaf niet, omdat de bouw en het gebruik van de windmolens buiten het beschermde gebied plaatsvindt. Er zou alleen sprake kunnen zijn van een vergunningplicht voor handelingen buiten het beschermde gebied, als die handelingen bij de aanwijzing van het Krammer-Volkerak als beschermd gebied in 1988 zouden zijn genoemd -en dat is voor de bouw van de drie windturbines niet het geval.

Maar daar maakte de Raad van State de kachel mee aan. Voor het gebied schadelijke handelingen die buiten het Krammer-Volkerak plaatsvinden zijn evengoed verboden, ook als die handelingen in 1988 niet zijn opgenomen in een lijstje met schadelijke handelingen. En dus moet er getoetst worden of de oprichting en het in werking hebben van de drie windmolens voor het gebied een schadelijke handeling is.

De stichting Buurtcomité Sabinapolder kwam met nog veel meer bezwaren tegen de windturbines van Agro Wind Moerdijk, maar die bezwaren vond de rechter niet gegrond. Er zou een "kennislacune" bestaan over de verstoringseffecten, de aantallen brandganzen en grauwe ganzen zouden teruglopen als gevolg van de windmolens, en de 'cumulatieve effecten' zouden niet zijn onderzocht. Dit laatste werd gesteld in verband met de aanwezigheid van andere windmolens.

Die andere windmolens zijn onder meer van Essent, dat in januari van dit jaar in de Sabinapolder een windpark heropende nadat zeven oude turbines waren vervangen door modernere varianten. Opmerkelijk is dat in de woensdag gedane tussenuitspraak van de Raad van State sprake is van zes windturbines in plaats van zeven. Niet helemaal duidelijk is hoe die fout is ontstaan, en of het überhaupt wel een fout is. In de oorspronkelijke vergunning uit 2007 heeft de provincie Zuid-Holland het wel degelijk over een windpark van zeven turbines, maar uit de vergunning blijkt ook dat zes van de zeven turbines op een rij in de polder staan, terwijl de zevende "op de noordelijke strekdam van de vluchthaven te Dintelsas" staat. Waarschijnlijk is dat deze plaatsing alleen de cumulatieve effecten van zes van de zeven windturbines interessant maakt.

De provincie Zuid-Holland heeft van de bestuursrechter via de bestuurlijke lus nu twee maanden de tijd gekregen om een uit de doeken te doen waarom de drie turbines van Agro Wind Moerdijk de natuurlijke kenmerken van het Krammer-Volkerak niet zullen aantasten. Bestond de mogelijkheid van dit bestuurlijke foefje niet, dan was de vergunning waarschijnlijk vernietigd. Na de motivering van de provincie velt de rechter zijn eindoordeel -wat uiteraard alsnog de vernietiging van de vergunning kan betekenen.

Mocht dat het geval zijn, dan neemt de provincie Noord-Brabant het bevoegde gezag van buurprovincie Zuid-Holland over. De Sabinapolder ligt namelijk in de gemeente Moerdijk, onderdeel van Brabant. In 2007 werd Zuid-Holland het bevoegd gezag, omdat het grootste deel van het Krammer-Volkerak in de provincie Zuid-Holland ligt. Later wijzigden de regels, waardoor het bestuurlijk gezag wordt aangewezen op basis van het grondgebied waar de mogelijk schadelijke effecten van de windturbines zich voordoen. In dit geval zou dus Noord-Brabant een eventuele nieuwe vergunning moeten verlenen.