Voor u geselecteerd uit Energeia Energienieuws

15 juli 2010
ZOETERMEER (Energeia) - De aanleg van kabels en leidingen dient meestal het algemene belang, maar lijkt steeds vaker ook een commercieel belang te dienen. De agrariër die zijn land beschikbaar stelt voor deze leidingen, zou eigenlijk moeten meedelen in die winst. Dat zegt Kees van Rooijen, voorzitter van de werkgroep schaderegelingen van LTO Nederland. De land- en tuinbouworganisatie wil een herziening van de Belemmeringenwet privaatrecht aangrijpen om dit te regelen.

De Belemmeringenwet privaatrecht geeft de minister van Verkeer en Waterstaat de mogelijkheid om een landeigenaar een 'gedoogverplichting' op te leggen. De gedoogverplichting houdt in dat die landeigenaar moet toestaan dat een energiebedrijf leidingen mag leggen in de grond. "Deze verplichting kan alleen worden opgelegd wanneer het belang van dat werk van algemeen nut is", zo doceert de website van Rijkswaterstaat over deze wet. Het is wel zo dat de boer schadeloos moet worden gesteld.

Maar deze Belemmeringenwet scheert alle gevallen over één kam, zegt Van Rooijen tegen Energeia. De scheidslijn van wat werk van algemeen nut of werk met een commercieel belang is, is dun en niet altijd even duidelijk. Als voorbeeld noemt Van Rooijen het windpark Noordoostpolder. Windmolens van dit park worden geplaatst op agrarisch land, en de agrariërs delen in de winst. Maar voor de aansluiting van dat park moet Tennet een verbinding maken met het net, en daarvoor door het land van andere, niet participerende boeren. Waarom zouden die niet mogen delen in de winst, zo vraagt Van Rooijen zich af.

Om die reden is LTO Nederland in gesprek met netbedrijven als Gasunie en Tennet. "Ook Gasunie heeft zijn doelstellingen verbreed", zegt Van Rooijen, doelend op bijvoorbeeld de gasrotonde. Met Gasunie lijkt de land- en tuinbouworganisatie ver te zijn gevorderd in de onderhandelingen over een nieuwe tarievensystematiek. LTO verwacht in september een akkoord met het gasnetbedrijf te hebben.

Maar met een akkoord met Gasunie, en eventueel later met Tennet, is de kous nog niet af. Er staan volgens Van Rooijen steeds meer bedrijven op die hun nutsfunctie loslaten. Daarom adviseert LTO Nederland haar leden om niet -zoals nu gebruikelijk is- de overeenkomst met Gasunie zomaar te gebruiken als basis voor afspraken met andere (commerciële) partijen die een leiding leggen. "LTO adviseert grondeigenaren die benaderd worden door commerciële bedrijven afwijkende tarieven te bepleiten", staat in een schrijven van de land- en tuinbouworganisatie. Zo vraagt elke nieuwe leiding door boerenland een eigen onderhandelingstraject.

Aan de andere kant heeft de huidige, generieke systematiek altijd naar tevredenheid gewerkt, vertelt Van Rooijen. "De huidige systematiek is bedoeld om de zaak praktisch te houden", aldus de werkgroepvoorzitter. Die tevredenheid over de generieke afspraken bestaat nog steeds. Maar die generieke afspraken over de leidingen van algemeen nut zouden bijvoorbeeld kunnen worden uitgebreid met een soort toeslagensysteem voor de leidingen met een meer commerciële inslag, schetst Van Rooijen een ander mogelijk scenario.

Volgens Van Rooijen wordt er overigens gewerkt aan een wetswijziging van de Belemmeringenwet privaatrecht. Sterker, vertelt bijna-naamgenoot Karin van Rooijen van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de hele wet wordt vervangen door een nieuwe: de Wet tot gedogen van werken van algemeen belang. De conceptversie hiervan heeft van eind april tot begin juni ter inzage gelegen.

De Belemmeringenwet privaatrecht uit 1927 was hard aan vereenvoudiging en modernisering toe, geeft de V&W-zegsvrouw als reden voor de komst van de nieuwe wet. De wet wijkt door zijn ouderdom op sommige punten af van nieuwere wetten, wat de rechtsbescherming niet ten goede komt. De conceptwet gaat alleen in op werken van algemeen belang, en niet op commerciële(re) werken. Daar zou LTO Nederland een mouw aan willen passen.