Voor u geselecteerd uit Energeia Energienieuws

"De meest duurzame wijk gaat veel verder dan het neerzetten van de best geïsoleerde woningen", spreekt Norder een goedgevulde zaal toe. "Dat hebben we wel vaker gezien." Hoe ver moet het wel gaan? Een all electric parkeergarage waarin elektrische auto's zich kunnen aansluiten is een idee. Die auto's kunnen weer als opslagmiddel dienen voor groene stroom, die lokaal wordt opgewekt uit hoofdzakelijk biomassa, aangevuld met zon en wind. Behalve met de bekende drie P's (People, Planet, Profit), stooit Norder met drie R's: Reduce, Re-use en Recycle. "Bewoners worden hun eigen energiefabriek", vat Norder de idee samen, om te besluiten met een krachtig: "Het gaat ons lukken".

(Bron: gemeente Den Haag)

Maar de enige manier waarop het kan lukken, zegt de wethouder, is met grote betrokkenheid en meewerking van zowel bedrijven als (toekomstige) bewoners van Erasmusveld. "Anders blijft het een papieren verhaal." Den Haag kiest voor de plannenmakerij voor Erasmusveld bewust voor een zogenoemde "open source benadering", legt projectleider Hotze Hofstra uit. De gemeente wil bedrijven en particulieren geen kant-en-klaar plan voorschotelen, waar de handtekeningen al voor zijn gezet in de gemeenteraad met de vraag: nog klachten?

Nee, de totstandkoming van Erasmusveld moet vanaf het begin hand in hand gebeuren door de gemeente, particulieren en private partijen. Wel heeft Den Haag in 2008 een masterplan afgeleverd voor Erasmusveld, maar donderdag wordt keer op keer benadrukt dat daar nog veel aan kan worden bijgeschaafd. Op de kaart ingetekende gebouwontwerpen zijn "eerste impressies", plattegronden zijn "globale indrukken". Zoals hoofd Stedenbouw van Den Haag Hans Kuiper het zegt: "Als je open source serieus neemt moet je niet met een blauwdruk komen."

De Meet&Link, zoals Den Haag het noemt, in het oude Caballero-pand is bedoeld om al die eerste plannen in een concretere vorm te gieten. Zo komen bedrijven en particulieren aan de tekentafel te zitten voor het Haagse stadsdeel, waar tussen de volkstuinen, sportvelden en groene stroken met 750 woningen (volgens Hofstra "geen hard getal") een zelfvoorzienende wijk moet verrijzen. Een verstandige keuze, vindt Ries Jelier, directeur van Bouwfonds regio Zuidwest. Dit bouwfonds is eigenaar van een deel van de grond in Erasmusveld en is zodoende een betrokken partij. De gemeente Den Haag wil proberen zo veel mogelijk van de grond op te kopen, maar niet alle eigenaren van deelgebiedjes zijn daartoe bereid.

Jelier heeft ervaring met de bouw van woningen met een hoog groen gehalte. Zo was zijn bouwfonds betrokken bij de bouw van de wijk Kern en Zanen in de gemeente Alphen aan de Rijn, waarin natuur en wonen voor een groot deel is samengebracht. Potentiële kopers laten deelnemen als mede-vormgever van Erasmusveld is een slimme zet, vindt Jelier. "Mensen moeten er wel in investeren", zegt hij over de relatief lange terugverdientijd waardoor duurzame bouwprojecten gekenmerkt worden. Daarom is het verstandig om mensen "mede-eigenaar van het proces" te maken, vindt ook directeur Marcel Kastein van adviesbureau De Regie.

Adviseur Jan Coen van Elburg van adviesbureau Rebel Group is het daarmee roerend eens, maar geeft aan dat het wel aan de gemeente is om het roer in handen te houden. "Als je 750 individuele bewoners hun eigen droom [huis, red.] laat neerzetten, krijg je niet de duurzaamste wijk", zegt hij. Bij keuzes over smart grid, biomassatoepassing en andere zaken "op groter niveau" moet de invloed van niet-gezaghebbenden beperkt zijn.

Enkele tientallen potentiële kopers van een woning in Erasmusveld, waarvoor in 2012 de eerste palen de grond in moeten gaan, zijn aanwezig op de netwerkdag van Den Haag. In een aparte sessie kunnen zij hun opvattingen over de plannen kenbaar maken. Voor antwoorden op vragen waarmee zij zitten is het nog wat aan de vroege kant. "Wat gaan de huizen kosten?", wil een vrouw graag weten. Dat is nog niet bekend. Projectleider Hofstra kan er nog niet veel meer over zeggen dan dat er "voor ieder wat wils" moet komen te staan en "voor iedere portemonnee". Een vraag over mogelijke grondprijzen blijft ook onbeantwoord. Het gaat om meedenken, om het inbrengen van ideeën. In een losse sessie worden de particulieren bij elkaar gezet om de plannen van Den Haag met woorden bij te schaven.

Dit artikel gaat verder op de volgende pagina.