Commentaar

Het is wellicht een van Karel Beckmans laatste artikelen in het FD over emissiehandel. Hij wordt in augustus hoofdredacteur van een nieuw medium: European Energy Review (EER). Maar hij heeft in het FD zijn journalistieke scepsis over de CO2-markt nooit verhuld. In het artikel van 28/6 doet hij het voorkomen alsof de aankomende deelname van Rusland aan de CO2-markt leidt tot dumping van CO2-rechten en dat Gazprom gespekt wordt door de Europese belastingbetaler

Beide punten zijn niet waar. Hij voert Donald Pols van Milieudefensie aan, die tegen al te uitgebreid gebruik van emissiehandel is, zeker als het om Rusland gaat. Liever ziet hij investeringen in arm Afrika. Ook Albert de Haan laat weten dat we voorzichig moeten zijn met het geven van cadeaus aan Rusland door kopen van CO2-credits: hij wil dat die verkoop natuurlijk wel over zijn European Climate Exchange (ECX) gaat. En Lennard de Klerk van Global Carbon doet nog geen projecten in Rusland, is daar wel geïnteresseerd, maar weet niet of Nederland die wel wil financieren. Wat klopt er niet in het artikel?

Doordat de doelstellingen van het Kioto-protocol als basisjaar 1990 hebben en de Russische economie na 1990 volledig was ingestort, mogen haar CO2-emissies nog groeien tot ze weer bij het oude niveau zijn. Daar is Rusland nog niet aan toe. Je kunt het door de EU uitonderhandelde Kioto-protocol daardoor niet echt ambitieus noemen; maar grotere klappen moeten later worden gemaakt. Verwacht wordt dat er ruimte voor Rusland is van een paar honderd miljoen ton CO2. Die zouden andere landen en bedrijven kunnen kopen, om hiermee, naast reducties in eigen land, aan de eigen CO2-verplichting te voldoen.

Maar dat gebeurt niet. Bedrijven mogen geen nationale quota [AAUs] gebruiken onder het EU-emissiehandelssysteem. En landen willen alleen emissie-reducties van nieuwe projecten. Dat is bijvoorbeeld het 'upgraden' van vuile centrales en methaanafvang op vuilstort. Dat heet Joint Implementation. Nederland koopt al voor 100 miljoen ton wereldwijd van dergelijke CO2-credits. Die credits worden alleen afgegeven als het gaat om additionele investeringen, die zonder het CO2-credit mechanisme door een bedrijf niet zouden zijn gedaan. Daar is dus een toets aan verbonden; het Kioto-protocolapparaat controleert dat tevoren.

Beckman stelt dat Russische bedrijven als Gazprom en UES helemaal geen credits nodig hebben, en geld genoeg hebben om in reducties te investeren. Maar daar gaat het helemaal niet om. Ook Nederlandse bedrijven kunnen verdienen aan CO2-handel; en ook die hebben vaak al geld genoeg. Het gaat er om dat, omdat Rusland nog in emissies mag stijgen omdat de economie zich nog moet herstelen, net als in meer Oost-Europese landen, Russische bedrijven dus niet verplicht zijn of van plan zijn hun bedrijf of productie te verbeteren. Je kunt natuurlijk zeggen dat energiebesparing zichzelf terugbetaalt. Maar dat is in Rusland niet automatisch zo; en kapitaal is niet zo maar aanwezig voor dergelijke investeringen. Er is dus een onderscheid te maken tussen de emissie-groeiruimte van Rusland en projecten bij bedrijven.

In het artikel staat dat de Europese consument en belastingbetaler het gelag betalen. Dat is echt onzin. Ten eerste zullen Russische bedrijven geen dumpprijs vragen, want dan zijn ze snel uit hun vooraad en zijn er teveel projecten nodig. Uit de berekeningen van Gazprom en UES blijkt dat ze een marktconforme prijs verwachten, rond de EUR 20. Beckman kan beter naar de lach op het gezicht van de belastingbetaler kijken, omdat klimaatbeleid, door gebruikmaking van de internationale CO2-markt betaalbaar wordt. Je kunt gewoonweg niet alle investeringen die Nederland nodig heeft voor de Europese en nationale doelstelling van 30% in 2020 in eigen land voor dat bedrag doen. Dat is ook waar het NMP en ECN in haar notitie aan het kabinet op wezen: het kan miljarden goedkoper! En voor het klimaatprobleem maakt het niet uit waar emissiereducties gemaakt worden.

Waar de genoemde personen in het artikel het wel over eens zijn, is dat deelname van Rusland aan de emissiemarkt niet zal leiden tot een grote prijsval. Dat gebeurt niet om de volgende redenen:

. Europese bedrijven mogen maar beperkt gebruik maken van JI-projecten: voor Nederland maximaal 9 miljoen ton, maximaal 10% van de verstrekte emissierechten;

. Het aanbod van de credits, door de strenge en vaak omslachtige procedures is nog beperkt.

. Russische bedrijven leveren tegen marktconforme prijs;

. Mocht de prijs door extra aanbod sterk dalen, dat zullen bedrijven gebruikmaken van hun 'banking' mogelijkheid en extra inkopen voor de volgende periode, waarin de CO2-plafonds strenger worden; de prijs stijgt daardoor weer.

. De markt heeft al rekening gehouden met deelname van Russische bedrijven en dat in de prijs verdisconteerd; er worden dagelijks op de ECX-transacties gedaan voor meer dan 3 miljoen tot voor de jaren 2008 tot 2012, tegen een prijs tussen EUR 21 en 24.

Het is juist verstandig voor Nederland en Nederlandse bedrijven om Rusland wel bij de CO2-markt te betrekken, inclusief de toetsings- en verificatie-momenten. Immers het is juist Rusland die, toen de VS afhaakte, door de ratificatie het Kioto-protocol in werking liet treden. Hierdoor kreeg het Europese emissiehandelssysteem een basis en kan gebruik gemaakt worden van JI. Nu wil Nederland afspraken maken over CO2-doelstellingen voor 2020; ook dat kan niet zonder medewerking van Rusland. En als de CO2-markt niet oplevert wat het land is beloofd, dan is het daar minder in geïnteresseerd, lijkt me.