Commentaar

Ik ben Jepma erkentelijk voor zijn reactie op mijn column, waar ik graag op inga. Het is wel duidelijk dat hij geen extra argument aangeeft om zijn eigen standpunt -dat de CO2-markt ineenstort en dat heffingen beter werken- te onderbouwen. Hij geeft slechts aan dat ik ook niet kan voorspellen hoe de CO2-markt er in 2010 uit zal zien. En daar ben ik het natuurlijk mee eens. Maar we moeten de CO2-markt 'fundamentals' wel op de juiste waarde schatten.

Ik loop zijn reacties langs
1. Overheden zouden per definitie te weinig informatie over emissies van bedrijven hebben en je kunt pas achteraf stellen of er voldoende schaarste was. Dat is niet juist. We hebben al van twee jaren de geverifieerde emissies van bedrijven: daarom weten we dat de tweede allocatie minstens 10% strenger is dan de eerste allocatie; en dat terwijl er ook nog economische groei is en er bedrijven bijkomen: de spoeling wordt steeds dunner. Per definitie ziet het speelveld er na 2008 echt anders uit. Het huidige overschot aan emissierechten komt vooral door de warmer wordende winters, en dat heeft cynisch genoeg wellicht al met klimaatverandering te maken.

2. Jepma zegt dat de door mij veronderstelde beperking van het gebruik van 'goedkopere' CO2-credits uit Oost-Europa [JI] en ontwikkelingslanden [CDM] tot zo' 10% juist voldoende is om het tekort af te dekken. Precies! Het effect is dus beperkt. Voor de rest zijn 'duurdere' rechten nodig.

'Verkeerd credit-prijs advies gegeven'
3. Hij verwijt me als het ware verkeerde credit-prijs adviezen te geven. Afgezien van het feit dat ik helemaal geen prijsadvies heb afgegeven -maar daarover aan het eind meer- ziet Jepma over het hoofd dat de prijs van de goedkopere CO2-credits steeds dichter naar de emissierechtenprijs kruipt. Een 'forward' kost nu zo'n EUR 20; een CO2-credit uit een ontwikkelingsland is met minstens EUR 14 al het dubbele van vorig jaar. Daar heeft de verwachte schaarste aan emissierechten invloed op. Waarom zouden Rusland en China hun credits voor bodemprijzen verkopen? Dus het effect van 'goedkopere' rechten wordt door de Richtlijn beperkt tot 10% en het prijseffect, in de markt de 'CER-EUA spread' genoemd, wordt steeds kleiner.

Banking miskend
4. Nieuw voor de CO2-markt is de mogelijkheid van het 'banken', het meenemen van 2008-2012-rechten naar de derde periode, die met doelstellingen van 20-30% strenger wordt. Jepma hecht daar geen enkel belang aan. Dat is erg onverstandig. Banking, door het meenemen van resterende rechten en het extra bijkopen daarvan, bleek in het Amerikaanse SO2-allowance Programma juist de succesvolste strategie, voor bedrijf en milieu. Wat daar voor nodig is, is de zekerheid dat er internationale afspraken gemaakt blijven worden voor latere periodes. Het Kioto-protocol en de Emissiehandelsrichtlijn regelt dat emissierechten die over zijn gebruikt mogen worden in volgende periodes. Mocht er een rem op het 'banken' van de credits komen -maar vergeet niet dat het prijsverschil slinkt- dan wordt het effect waar Jepma voor vreest nog weer kleiner.

5. Op zijn punt dat 'credit-futures-prijzen tot dusverre een wel zeer slechte voorspeller voor de toekomstige werkelijke prijzen zijn', kan ik zeggen: dat zijn geen toekomstige prijzen. Futures zijn de prijzen die bedrijven NU al betalen voor toekomstige rechten.

Hoogte van de CO2-prijs niet van belang; CO2-plafonds wel
6. Over het prijsniveau wil ik tot slot zeggen dat de hoogte van de prijs door de markt wordt bepaald en er eigenlijk niet toe doet, zolang de totale emissieplafonds van landen ambitieus zijn om het klimaat te beschermen en gehaald worden. Als we met lagere prijzen aan milieuverplichtingen kunnen voldoen is dat toch juist prachtig. Duurkoop is niet altijd goedkoop. Het laatste IPCC-rapport laat zien dat ambitieuze emissieplafonds nodig, haalbaar en betaalbaar zijn. De discussie over de CO2-prijs loopt altijd hand-in-hand met wat dan de beste technologie zou zijn: daar kom je niet uit. Zo'n discussie is minder belangrijk dan het stellen van scherpe CO2-normen. Een voorbeeld: wat de Nederlandse regering eerst moet doen is geen emissierechten reserveren voor nieuwe kolencentrales, maar alleen rechten toekennen per kWh op basis van de schoonste centrale. Op die manier laat de regering de CO2-markt zijn werk doen, want dan wordt kolengestookte stroom te duur. Een dergelijke allocatiemethode is nu al toegestaan in de Richtlijn en wordt toegejuicht door de Europese Commissie. En als van de toekende rechten 10-15% geveild moet worden, gaat de 'windfall profit' discussie ook liggen.