Commentaar

Energieminister Wijn zegt dat de Mep-subsidie kan worden stopgezet voor nieuwe duurzame energieprojecten, omdat de doelstelling van 9% duurzaam in 2010 wordt gehaald. Dat is toch goed nieuws! We zouden er blij mee moeten zijn. Hadden we EUR x mrd als doel gehad, dan hadden we Balkenende daar op afgerekend. Nu moeten we hem op het gestelde doel afrekenen. In elk geval geeft het helderheid.

Natuurlijk moeten energiebedrijven, boeren en andere durfkapitalisten nu niet hun plannen voor nieuwe duurzame-energieprojecten laten varen. Want nu we het 9%-doel hebben gehaald, telt elke voorkomen ton CO2 wel mee voor het klimaatprobleem en het halen van Kioto-doel en het vervolg daarop. Investeerders kunnen, naast de stroomopbrengst, een extra bonus in de wacht slepen door de CO2-markt actief te gebruiken.

Probleem met het huidige klimaatbeleid is dat het lastig is om met twee doelstellingen en twee instrumenten naast elkaar aan CO2-reductie te werken. Aan de ene kant de Mep-subsidie voor opwekking van stroom met biomassa en wind bijvoorbeeld met een eigen duurzame-energiedoelstelling. Aan de andere kant kunnen bedrijven emissierechten besparen of CO2-credits vergaren met duurzame energie, dit in verband met het Kioto Protocol. Door de ingreep van Wijn zullen we nu snel moeten 'omschakelen' als we de duurzame-energieprojecten willen redden die nu klaar liggen. Het IPO heeft het over 2.500 MW alleen al aan windenergie-projecten.

Ik zie vijf manieren waarop de CO2-markt duurzame-energieprojecten stimuleert:

1. Elk bedrijf dat onder emissiehandel valt en duurzame energie gaat opwekken, in plaats van fossiele brandstof te gebruiken, houdt emissierechten over. Dat levert met EUR 15-20 per ton CO2 toch al gauw zo'n EUR 300.000 per geïnstalleerde MW op. Een bedrijf dat Mep ontvangt, krijgt minder emissierechten toegewezen, en aan een bedrijf zonder Mep worden juist meer emissierechten verstrekt.

2. Daarnaast is het mogelijk voor CO2-besparing door duurzame energie CO2-credits onder het Kioto Protocol te verdienen. Nederland heeft tot nog toe gezegd geen 'gastland' van Kioto-projecten te willen zijn. Maar dat zou best kunnen veranderen, zeker als de Mep-kraan dicht blijft. Als Nederland een zogenaamd JI-land wordt, kunnen credits van Nederlandse CO2-besparingsprojecten de mondiale CO2-markt op. In Duitsland kan dat bijvoorbeeld wel. Vanaf 2008 zijn JI-rechten als EUA te gebruiken; de prijzen kruipen naar elkaar toe.

3. Bedrijven die besluiten geen duurzame energie op te wekken, maar een gas- of kolengestookte centrale bouwen, hebben meer CO2-rechten nodig. Hierdoor ontstaat er een grotere krapte aan CO2-emissierechten, waardoor de prijs daarvan omhoog gaat. Dat is gunstig voor leveranciers van duurzame energie: die krijgen dan meer betaald voor hun emissierechten en .credits.

4. Als de CO2-prijs omhoog gaat, hebben stroombedrijven met gas of kolencentrales meer kosten door het kopen van CO2-rechten. Daardoor zal de stroomprijs omhoog gaan. Daar hebben de duurzame-energieleveranciers voordeel bij, zonder dat ze de extra (CO2-)kosten hebben.

5. Certificaten van duurzame-energieprojecten kunnen ook op de vrijwillige markt verkocht worden. Lease-bedrijven zoeken bijvoorbeeld compensatie voor de gereden kilometers en er is behoefte aan klimaat-neutrale vakantiereizen. De opbrengst is dan wel wat lager: EUR 2 tot EUR 5 per bespaarde ton CO2.

De Kamer zal in het debat van 20 september om een overgangsregeling vragen of de Mep in stand willen houden voor echte innovatie. Het goed te alvast weten dat de CO2-markt ook goede kansen biedt.

Voor het overige, ik moedig als jurist bedrijven die schade oplopen door de toch wel onverwachte beslissing aan schadevergoeding af te dwingen. Dat is logisch, zeker als de investeerder er op mocht vertrouwen en als de vertraging van de realisatie van het project juist aan de overheid is te wijten. Iedereen weet dat subsidie tijdelijk hoort te zijn, maar de subsidiegever moet dat wel tijdig aangeven.