Commentaar

Twee belangwekkende feiten de afgelopen week. De Britse premier en de gouverneur van Californië spreken af een onderling CO2-handelssysteem uit te werken. En dichterbij maakt het KNMI bekend dat juli de heetste maand ooit was; althans in de jaren dat dat werd bijgehouden, sinds de 17e eeuw. Zijn dit bewijzen van een verandering van het klimaat -feitelijk en politiek- of zijn het incidenten?

Eerst de hitte. Die heeft naast pret ook tot veel last geleid. Tennet riep Code 2 of Rood uit, wat betekent dat er minder stroom beschikbaar is. Er is gewoon te weinig koelwater beschikbaar voor de benodigde energieopwekking. Grote fabrieken wordt .tegen een vergoeding. gevraagd grote ovens uit te zetten.

Interessant is dat het juist de uitstoot van CO2 van de energieopwekking is, die voor 50% bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Ook werd er op een dag tweemaal zoveel drinkwater gebruikt dan normaal. Een maand eerder maakten koeltorens in Amsterdam mensen ziek; met de opwarming zal er meer gekoeld moeten worden, waardoor ook dat risico toeneemt.

Spannende tijden; het is te hopen dat het voorbijgaande buien zijn. Maar die kans is klein. De wetenschap maakt in elk geval duidelijk dat we voorzorgsmaatregelen moeten nemen. Niet alleen opvangbekkens voor zeespiegelstijging en rivieroverstroming maken; maar zuiniger omgaan met energie en minder CO2 de lucht in, vooral bij de opwekking van energie.

Aan de andere kant van de oceaan wedijverden deze week Blair en Schwarzenegger om leiderschap bij de aanpak van het klimaatprobleem. Beiden zeiden dat het tijd is voor optreden en dat de wetenschap duidelijk is. De Californische gouverneur zei dat de inwoners van zijn staat niet willen wachten op het Witte Huis alvorens actie te ondernemen en dat hij de klimaatverandering-Terminator wil zijn. De Britse premier gaf aan dat industriële activiteit en milieubeleid samengaan en dat CO2-handel daar bij helpt. Beiden spraken af de handel in emissierechten op een of andere manier aan elkaar te koppelen.

Is hier sprake van verkiezingsretoriek of een verandering van het politieke klimaat? Het zou toch wat zijn als de belangrijkste industriestaat in de VS, die vaak het voortouw neemt bij schoon transport en schone energie, mee gaat doen met het Kioto-protocol. Het maakt de noodzakelijke techniek eerder beschikbaar en het is beter voor de concurrentie tussen de VS en de EU.

Er moet nog heel wat gebeuren voordat Californische emissierechten door de Europese industrie bij het emissiehandelssysteem hier gebruikt kunnen worden. Het Congres en het Witte Huis zijn nodig voor een echte juridische koppeling tussen het Europese en Californische systeem. En dan is het nog niet eens relevant voor het halen van het Kioto-protocol, want CO2-reductie in de VS telt alleen mee voor 'Kioto' als de VS ratificeert. Daar moet nog wel een verkiezing over heen.

Maar het geeft wel aan dat de federale regering op dit punt steeds meer geïsoleerd komt te staan van de bevolking en de industrie in de VS; althans in een steeds groter aantal staten, want in meer dan 10 staten wordt CO2-regelgeving voorbereid. De EU hoeft overigens niet op officiële toestemming van de VS te wachten, maar kan een andere weg bewandelen.

Ze kan initiatief steunen door gewoon de CO2-rechten in Californië te accepteren onder het Europese systeem. Dat kan door handel- en 'swap'-overeenkomsten. Dan blijven de Californische rechten in het eigen register, maar kunnen hier worden gebruikt, en vice versa. Het moet dan wel gaan om vergelijkbare CO2-emissieplafonds, waarbij bedrijven aan beide kanten inspanningen verrichten. Het laat ook de potentie van een internationale CO2-markt zien. En als Schwarzenegger niet wil wachten op het Witte Huis, waarom zouden wij dat dan wel doen?